Crynodeb o Gynhadledd Ynni Morol Cymru 04/04/2019

Roedd aelodau tim Blackfish yn edrych ymlaen at gynhadledd Ynni Morol Cymru eleni, y tro yma yn y Celtic Manor. Hon oedd y gynhadledd gyntaf eleni i ambell aelod o’r tim, ac roeddem yn edrych ymlaen i ddarganfod beth oedd cwmniau eraill a sefydliadau wedi bod yn ei wneud dros y flwyddyn ddiwethaf. Wnaeth y gynhadledd mo’n siomi ni.

Roedd yr amserlen wedi cael ei threfnu fel bod y rhan polisiau a llwybr i’r farchnad ar y dechrau, efo dipyn o sôn am ‘Brexit’, a’r sialensau mae hyn yn mynd i’w gosod ar gwmniau sydd wedi neu ar fin cael grantiau. Mae hyn o bwys gwirioneddol i gwmni fel Blackfish oherwydd rydym yn gweithio i nifer o glientiaid sydd wedi cael grantiau fel hyn. Y neges gan Peter Ryland (Prif Swyddog Gweithredu Swyddfa Cyllid Ewropeaidd Cymru) oedd na fyddai hyn yn peri unrhyw newid i gwmniau sydd wedi cael buddsoddiad, cyn belled â bod yr arian yn cael ei wario erbyn y flwyddyn 2023. Tuag at ddiwedd y sesiwn cyntaf, fe gafodd araith ysgogol Andy Middleton (Prif Swyddog Archwilio, Grwp TYF) groeso brwd, yn rhannol gan fod dipyn o’r gynnulleidfa heb glywed amdano, neu ddim yn siwr beth oedd cynnwys ei araith. Yn fyr, ei neges oedd bod yn rhaid i bawb edrych ar eu buddsoddiadau eu hunain, a’u dewisiadau moesegol personol cyn gwneud dim arall (er enghraifft, lle mae eu pensiwn yn cael ei fuddsoddi? Lle ydechi yn buddsoddi eich arian personol? Ydych chi yn talu am ynni gwyrdd yn y cartref?). Roedd hi’n bleser gwrando ar David Jones (Cyfarwyddwr Prosiect, Ynni Morol Cymru) yn siarad yng Nghymraeg am blwc hefyd, ac yn son am y datblygiadau morol presennol yng Nghymru.

Ar ôl cinio llysieuol roedd hi’n amser i sesiynau y pnawn ddechrau, ac roedd ambell i araith diddorol i ddod. Roedd araith Martin Edlund (Prif Swyddog Gweithredol, Minesto) yn sôn am sialensau y cwmni, a’u menter yn safle Morlais, Sir Fôn, a sut mae cwmniau morol crefftus lleol yn gallu defnyddio a diwygio eu dyfais mewn amser byr. Roedd hi’n ddiddorol clywed gan Orbital a Nova Innovation hefyd am eu datblygiadau diweddaraf. Mae Orbital wedi cael cefnogwr ariannol newydd, ac yn cario ymlaen i ddatblygu eu dyfais nesaf, sef fersiwn gwahanol, mwy effeithiol o’r SR2000, efo  breichiau mwy fel ‘gull-wing’ yn lle colyn colfach. Roedd hi’n dipyn bach o gystadleuaeth rhwng Orbital a Nova i brofi eu technoleg, efo Nova yn ffocysu ar eu datblygiadau efo storio egni, a oedd yn hynod ddiddorol. Fuasai y cynhadledd ddim yr run fath heb araith gan Gerallt Llewelyn Jones (SRO, Morlais), ac unwaith eto roedd o wedi paratoi deg munud gwych yn cydweddu adeiladu safle Morlais fel datryg problem herclif, ond heb ddarlun i’w ddilyn.

Marine Energy Wales

Image Source: Marine Energy Wales

Marine Energy Wales

Image Source: Marine Energy Wales

Roedd y sesiwn olaf ond un hefyd yr un mor ddiddorol, efo cwmniau tonnau ynghyd â gwynt symudol ar y môr. Sam Leighton oedd y cyntaf o’r cwmniau i siarad, a sôn am eu gwaith diweddaraf yn datblygu peiriant cynhyrchu trydan yn defnyddio pilen rwber, drwy harnesu uchder y don drwy yrru aer drwy bibellau i droi tyrbinau mewn ffordd ailgylchadwy. Mae’r cwmni yn eithaf ifanc ac wedi ei sefydlu yn Nociau Penfro. Roedd Graham Foster (CTO, Marine Power Systems) yn torri tir newydd drwy arddangos eu datblygiad hollol newydd (ac uchelgeisiol!) yn y maes o ffurfio peiriant tonnau yn yr un sylfaen â gwynt symudol ar y môr (floating offshore wind). Roedd hyn yn newyddion i bawb yn yr ystafell dwi’n siwr, a bydd yn ddiddorol gweld eu camau nesaf. Yna, roedd Sam Roch-Perks (Dirpwy Swyddog Gweithredol, Simply Blue Energy) yn sôn am eu prosiectau presennol o adeiladu safleoedd gwynt y môr yn y DU ar y funud, sy’n eithriadol o ddiddorol. Mae llawer o botential i safleoedd fel hyn yng Nghymru oherwydd diffyg tir priodol ar y môr ar gyfer ‘monopile’ neu Sylfaen siaced.

Ar y cyfan, roedd y diwrnod yn llwyddiannus iawn, er y buaswn wedi hoffi clywed mwy am broblemau a gafodd datblygwyr dros y flwyddyn ddiwethaf. Hwyrach fod pob datblygwr yn gyndyn o sôn am y rhain rhag dychryn buddsoddwyr i ffwrdd. Wedi dweud hynny - hwyrach mae dim ond pobol fel ni sydd efo diddordeb mewn hyn gan ein bod yn gwmni dylunio a pheirianegol, ac yn hoffi y manylion technolegol bach!

Roedd y bwyd a diod a sesiwn rhwydweithio efo cerddoriaeth telynor yn y cefndir yn llwyddiannus iawn, ac er fy mod yn poeni am y dewis gan MEW i drefnu bwydlen llysieuol yn unig, roedd y bwyd hwnw yn flasus iawn (er, yn bersonol fe fuaswn wedi hoffi dipyn bach o gig fel opsiwn!). Hwyrach y buasai mwy wedi gallu cael ei wneud i drefnu bod ardal saff i gloi beic ar y safle y tro nesaf, gan fod dim byd addas ar gael ar safle y Celtic Manor. Ond wedi dweud hynny – dim ond ffŵl fase wedi seiclo i’r cyfarfod yn y glaw gawsom ni bore Dydd Iau!

0 comments on “Crynodeb o Gynhadledd Ynni Morol Cymru 04/04/2019Add yours →

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *